ΕΛΠ 20 - Ο αρχαίος δημόσιος βίος, πολιτική ζωή και τάξεις, δικαστική, στρατιωτική και θρησκευτική ζωή

Τόμος Α' - κεφ. 2 

Γενικά Χαρακτηριστικά της Αριστοκρατικής Κοινωνίας στην Αρχαϊκή Εποχή (8ος -6ος αι.)

Κοινωνική Οργάνωση (118)

Μετά τον Ελληνικό Μεσαίωνα (11ος – 9ος αι.) στην Ελλάδα συμβαίνουν διάφορες αλλαγές. Την περίοδο αυτή, την Αρχαϊκή, η ελληνική γνώση διευρύνεται καθώς έρχεται σε επαφή με άλλες χώρες στην Ανατολή και τη Δύση με αποτέλεσμα την ανάπτυξη του εμπορίου και των εξερευνήσεων.

Από τον 9ο αι. πόλεις όπως η Αθήνα αναγεννιούνται ενώ εμφανίζονται και νέες (Άργος, Θήβα, Σπάρτη). Η αναγέννηση αυτή συμβαίνει σε όλο τον ελλαδικό χώρο και τη Μικρά Ασία, όπου εμφανίζονται ελληνικοί οικισμοί που εξαπλώνονται. Το κοινωνικοπολιτικό καθεστώς της εποχής ήταν η αριστοκρατία. Ο βασιλιάς εκλέγεται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και οι εξουσίες του περνούν σε ένα συμβούλιο, που αποτελείται μόνο από τη στρατιωτική αριστοκρατία.

ΕΛΠ 30 - Σύνοψη Νεοελληνικής Λογοτεχνίας

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΗ ΣΧΟΛΗ

Με σημείο αναφοράς τον Σολωµό διακρίνονται τέσσερις κυρίως ομάδες ποιητών:

Προσολωµικοί

Έγραψαν ποιήματα περιορισμένης αξίας, σε μικτή και ακαταστάλακτη δημοτική, πολιτικοκοινωνικά (σάτιρες -πατριωτικά τραγούδια) και αρκαδικά (φύση - έρωτας). Κουτούζης - Μαρτελάος.

Σολωμικοί

Ο Μάτεσης, ο Πολυλάς, ο Τυπάλδος και ο Τερτσέτης έζησαν την εποχή του Σολωµού και επηρεάστηκαν απ’ αυτόν.

Μετασολωµικοί

Καλοσγούρος και ο Κογεβίνας. Επιδόθηκαν περισσότερο σε μεταφράσεις.

Εξωσολωµικοί

Ο Κάλβος, ο Βαλαωρίτης και ο Λασκαράτος, (ακολούθησαν αυτόνομη πορεία)

ΕΛΠ 20 - Η έννοια του ελεύθερου πολίτη

Τόμος Α, Κεφ. 1

Γέννηση και Εξέλιξη της Αρχαίας Ελληνικής Πόλης (25)

Εννοιολογικός Προσδιορισμός (26)

Ο θεσμός της αρχαίας ελληνικής πόλης αποτελεί σημείο επιστημονικής μελέτης και αντιπαράθεσης, καθώς πρόκειται για τον πρωταρχικό πυρήνα οργανωμένης κοινωνικής και πολιτικής ανθρώπινης συμβίωσης.

Η ιστορία του θεσμού είναι τόσο παλιά όσο και η ιστορία των ελληνικών φύλων που εγκαταστάθηκαν στον ελλαδικό χώρο. Δημιουργήθηκε από τους Έλληνες και πρόκειται για τον πληρέστερο τύπο ανεξάρτητης και αυτόνομης κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης.

Εκατοντάδες, διάσπαρτες τέτοιες πόλεις αναφέρονται από αρχαίους συγγραφείς και τον Όμηρο που ονομάζει ‘πόλιν’ ή ‘πτολίεθρον’ την ακρόπολη/φρούριο του άστεως και ‘άστυ’ την κατοικημένη περιοχή.

Τον 8ο αι. η πόλη διαμορφώθηκε ως ορθολογικά οργανωμένη κοινωνικοπολιτική οντότητα κι όχι απλά μια αναγκαία κοινότητα συμβίωσης. Η εξέλιξη κορυφώθηκε τον 5ο αι. και συνέχισε να εξελίσσεται και τον 4ο. Διάφορες διεργασίες και γεγονότα προκάλεσαν ανακατατάξεις που διαμόρφωσαν ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό σκηνικό.

Τον 6ο αι. η πόλη ήταν ήδη ένας πολιτικός οργανισμός. (27) Στην Αθήνα υπήρχε πολιτειακή δομή και πρωτοποριακή νομοθεσία, με λειτουργικά πολιτειακά όργανα και κωδικοποιημένες μορφές διακυβέρνησης. Το ίδιο συνέβαινε στη Σπάρτη και σε άλλες πόλεις.

ΕΛΠ 12 - Οι προϊστορικοί χρόνοι

Τόμος Α, κεφ. 1

ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

ΚΥΚΛΑΔΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

(23) Γενικά χαρακτηριστικά

- Αναπτύχθηκε την 3η ή 2η χιλιετία στα νησιά του Αιγαίου, πέριξ της Δήλου
- Περιορισμένες φυσικές πηγές, αρκετές όμως για μικρές κοινότητες

Λόγοι ανάπτυξης :

- Ο οψιανός, το πρώτο εμπορεύσιμο υλικό
- Ύπαρξη πολύτιμων μετάλλων
- Ιδιαίτερη γεωγραφική θέση – ανάμεσα στην Ηπειρωτική Ελλάδα και την Κρήτη
- Ανάπτυξη του πρώτου στόλου καθώς και λιμανιών για ανεφοδιασμό
- Ο χώρος λειτούργησε ως φυσική γέφυρα κι εξέλιξη του Μυκηναϊκού κόσμου

Πρωτοκυκλαδική Περίοδος

Η μεγαλύτερη ακμή των Κυκλάδων ως αυτόνομο πολιτιστικό κέντρο

Μέσο Κυκλαδική : στενή εμπορική σχέση με την Κρήτη
Ύστερο Κυκλαδική 1η φάση : Εκμινωισμός των Κυκλάδων
Ύστερο Κυκλαδική 3η φάση : Κατάκτηση των Κυκλάδων από τους Μυκηναίους

Αύξηση των οικισμών

Χρήση κιβωτιόσχημων τάφων

Μαρμάρινα αγγεία – Κυκλαδικά ειδώλια

Πρωτοκυκλαδική Περίοδος

(24) Τα περισσότερα ειδώλια βρέθηκαν σε τάφους και συνδέονται με ταφικά έθιμα ή δοξασίες όπως :
Α) κτήμα του θανόντος (για να τον υπηρετεί ή να τον προστατεύει)
(25) Β) προσφορά εξευμενισμού των θεοτήτων
Γ) προβολή της ιδέας της γονιμότητας (μέσω απεικόνισης γυναικείων γεννητικών οργάνων και της εγκυμοσύνης)

(το όλο θέμα παραμένει ανοιχτό)

Προς το τέλος της ΠΚ περιόδου :

Α) εγκατάλειψη οικισμών και οχύρωση άλλων
Β) δημιουργήθηκαν στενότερες σχέσεις με τα παράλια της Μικράς Ασίας μέσω της κεραμικής

ΕΛΠ 10 - Γλώσσα και παιδεία στο Βυζάντιο

 Γλώσσα

Η ελληνική γλώσσα κυριαρχούσε στις ανατολικές επαρχίες του ρωμαϊκού κράτους, η λατινική επικρατούσε στη διοίκηση και αρχικά στο πρώτο διάστημα της Βυζαντινής αυτοκρατορίας όταν διαχωρίστηκε σε ανατολική – δυτική. Με την πάροδο του χρόνου επιτεύχθηκε μέσω ελληνικών παραγόντων η ισοτιμία Ελληνικής λατινικής, σε δικαιοσύνη – εκπαίδευση. Επί Ιουστινιανού η Ελληνική κυριάρχησε ολοκληρωτικά, αντίθετα στη δύση η Ελληνική έχασε έδαφος και η μη κατανόηση συγγραμμάτων από την ανατολή προς τη δύση, ως αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης, είναι η διαπίστωση, ότι εξελικτικά τα αίτια του σχίσματος δεν είναι μόνο εκκλησιαστικά (δογματικά) αλλά και πολιτισμικά.

Η Ελληνική ως γλώσσα Βυζαντινής Γραμματείας

Το μεγαλύτερο μέρος της Βυζαντινής γραμματείας γράφτηκε υπό την επίδραση Αρχαϊσμού – αττικισμού, τα ιδεολογικά γλωσσικά κινήματα γεννήθηκαν την Ελληνιστική περίοδο. Η επίμονη προσπάθεια μιμήσεως ύφους – ρητόρων, το κυνήγι σπανίων λέξεων, οδήγησε στην απώλεια επαφής με τον καθημερινό ομιλούν λόγο έτσι ο αττικισμός εξελικτικά είχε αρνητική σημασία. Παράλληλα με την Αττική καλλιεργήθηκε και η Κοινή, μια απλή εύκολη γλώσσα όλης της Μεσογειακής λεκάνης.

Α) Ήταν γλώσσα του Ευαγγελίου,
Β) απλή λεξιλογικά – συντακτικά
Γ) με ευκολία την χρησιμοποιούσαν οι Ελληνικοί – ελληνίζοντος πληθυσμού.

Μέρος της Βυζαντινής Γραμματείας γράφτηκε στην Δημώδη, μεικτή γλώσσα με αρχαϊκές προσμίξεις. Παρόλο τις διαπολιτισμικές γλωσσικές επιδράσεις – κοινά στοιχεία Αττικής – Κοινής – Δημώδους, διακρίνεται η ύπαρξη της Μεσαιωνικής Ελληνικής, με αλλαγές όπως: προφορά μακρών φωνηέντων – φθόγγων ως βραχέων, έχουμε την παύση της δοτικής – της ευκτικής – του δυικού.